Vruchtbaarheid

Hieronder volgt enige informatie over vruchtbaarheid bij schapen.

 

Flushing
Flushing betekent dat men de schapen op schrale weides laat lopen tot ongeveer twee tot drie weken voor het dekseizoen. Als ze vlak voor het dekseizoen weer in conditie toenemen dan heeft dit een positief effect op de eisprong en dus het aantal lammeren. Een conditiescore van 3.5 geeft de meeste lammeren.

Naast een groeiende conditie is rust in de koppel van groot belang in de dekperiode. Zorg ervoor dat alle behandelingen zoals ontwormen, scheren en klauwverzorgen al gedaan zijn vóór deze periode.

 

Dekram
Het is noodzakelijk om een nieuwe dekram twee weken in quarantaine te zetten voordat u hem bij de ooien plaatst. Een dekram kan alleen goed zijn werk doen als hij vrij aandoeningen is. Bovendien wil men met een nieuwe ram geen nieuwe ziektes in de koppel introduceren.

Let in deze twee weken op rotkreupel, ecthyma (zere bekjes), huidparasieten, diarrhee door wormen. Het is verplicht een ARR/ARR ram in te zetten. Koop bij voorkeur een zwoegerziektevrije ram van een adres dat goed bekend staat. Het kopen van een ram waarvan de herkomst niet bekend is, is onverstandig.
Bekap de ram en zet hem een half uur in een voetbad met zinksulfaat of formaline.
Geef de ram een wormbehandeling met een middel uit de ivermectinegroep zoals Dectomax, daarnaast is een wormbehandeling met een middel uit de levamisolgroep, bijvoorbeeld met Endex, nodig om de insleep van resistente wormen tegen te gaan. Deze aanpak lijkt wat overdreven maar kan een hoop ellende voorkomen.

Zie erop toe dat de ram een goed zittend dektuig draagt dat nergens irriteert of schade veroorzaakt.
Houdt er rekening mee dat als een ram ziek is geweest, de spermakwaliteit zes tot acht weken later verminderd kan zijn.

 

Zoekram
Het gebruik van een gesteriliseerde ram (zoekram) is een mooie methode om een groep schapen in een korte periode te laten aflammeren. Een zoekram is niet gecastreerd, maar bij de operatie wordt van beide zaadleiders 2 cm. verwijderd en de testikels blijven zitten. Na de operatie kunnen de rammen nog zes weken vruchtbaar blijven dus het is belangrijk dit ruim van te voren te plannen. Een zoekram van een ander ras heeft als voordeel dat hij altijd als dusdanig herkenbaar blijft.

Twee à drie dagen na het binnenbrengen van een zoekram ontstaat bij de ooien een stille bronst. In deze eerste bronst worden de ooien meestal niet gedekt. En al dekt de zoekram dan heeft dit geen effect omdat deze onvruchtbaar gemaakt is.

Na 14 dagen moet de zoekram ingeruild worden voor de dekram. Drie weken nadat de zoekram in de kudde gebracht is worden de meeste ooien bronstig. Een aantal wordt vier weken nadat de zoekram in de groep gebracht is bronstig. Het gevolg is dat bijna alle ooien in een week gedekt worden. Het grote voordeel is dat op een natuurlijke wijze, en zonder sponzen in te brengen, de ooien in een korte periode aflammeren.

Eén zoekram per 40-50 ooien is voldoende. Omdat de ooien in een korte periode gedekt moeten worden is bij deze methode één dekram per 20-25 ooien nodig.


Sponzen
Bronstsynchronisatie om een korte aflamperiode te krijgen is ook mogelijk door het inbrengen van hormoonsponzen in de schede. Vlak na het moment dat de sponzen verwijderd worden ontstaat de eisprong.

Omdat alle dieren tegelijk bronstig worden is 1 ram op 10 ooien noodzakelijk. Dit is op te vangen door in kleine groepjes te sponzen maar dit geeft wel meer spreiding in het aflammeren. Het beste resultaat krijgt men als men de ooien één voor één aan de ram aanbiedt. Tussen de dekkingen kan men de ram het beste 10 minuten rust geven. De spreiding in het aflammeren is acht dagen.

Ook kan het sponzen gebruikt worden om lammeren buiten het seizoen te fokken of ooien voor te bereiden op kunstmatige inseminatie.
Toediening van een hormooninjectie op het moment van het verwijderen van de spons verbetert het bevruchtingspercentage en het aantal lammeren. Buiten het normale dekseizoen is alleen sponzen onvoldoende, er moet dan altijd een hormooninjectie gebruikt worden.

Er moet een ram gezocht worden die buiten het seizoen dekken wil. De Texelaar vertikt het meestal buiten het seizoen, de Suffolk is minder seizoengebonden. Over het algemeen doen rammen van de vruchtbare rassen het beter buiten de herfsttijd. Het beste is om de rammen een hele dag voor het verwijderen van de sponzen bij de ooien te zetten. Dit is om beide te stimuleren.

Na het verwijderen van de spons kan de ooi wat vuilen, dit heeft geen effect op de vruchtbaarheid.

 

Behandelingschema:

  • Dag 1: Sponsje inbrengen.
  • Dag 12,13 of 14 `s ochtends: sponsje verwijderen en hormooninjectie geven.
  • 48 uur later: eerste dekking (´s ochtends)
  • 60 uur na verwijderen spons: tweede dekking (´s avonds)
  • Sponzen heeft alleen zin bij gespeende ooien omdat de zogende lammeren een remmende invloed hebben op de eisprong. Net als in de herfst is het ook goed om de ooien buiten het seizoen te flushen voor het sponzen.

 

Scannen/drachtigheidsonderzoek
Drachtigheid is met behulp van echografie het meest nauwkeurig te onderzoeken op een drachtlengte van 45 tot 90 dagen. Jongere drachten zijn vanaf 35 dagen te herkennen maar zo klein dat de individuele vruchtjes moeilijk te tellen zijn. Drachten langer dan 90 dagen zijn moeilijk te tellen omdat de lammeren zo groot worden dat ze niet meer kompleet op het scanbeeld passen. Guste ooien kunnen herkend worden vanaf een maand na vertrek van de ram.
Het scannen vindt plaats bij het staande schaap. Het is een uitwendig onderzoek waarbij de scanner voor de uier op de buikwand gezet wordt. Deze plek is over het algemeen vrij van wol en het schaap hoeft daarom niet voor het scannen geschoren te worden.


Voordelen van scannen zijn:

  • Ooien drachtig van eenlingen kunnen minder of geen krachtvoer krijgen; de kans op een te zwaar lam wordt hierdoor kleiner.
  • Ooien drachtig van meerlingen kunnen meer en beter voer krijgen om slepende melkziekte te voorkomen en de melkgift te bevorderen. De lammeren zullen zwaarder en vitaler zijn.
  • Ingrijpen tijdens de geboorte van de lammeren is minder nodig. Er hoeft niet meer nagevoeld te worden naar een achtergebleven lam. Stagiaires weten waar ze aan toe zijn.
  • Guste ooien kunnen op een gunstig tijdstip verkocht worden. Dit kan een voordeel van 20 euro geven ten opzichte van verkoop in het lammerseizoen.
  • Drachtige fokooien kunnen verkocht worden met het aantal te verwachten lammeren.


Ter voorbereiding van het scannen heeft het de voorkeur de schapen op te stallen en 12 uur te laten vasten of zeer matig te voeren. Sterke rantsoenwisseling voor het scannen moet vermeden worden omdat dit gasontwikkeling in de pens bevordert. Gas kan het echobeeld vertroebelen.


Abortus/verwerpen

Abortus of verwerpen kan veel oorzaken hebben. Abortus bij het schaap kan een infectieuze of een niet-infectieuze oorzaak hebben.
Bij niet-infectieuze oorzaken kan gedacht worden aan toediening van verkeerde medicijnen, een behandeling die veel stress geeft of een ernstige leverbotinfectie. Ook ernstige stress door loslopende honden in de wei kan abortus veroorzaken. Verder kan abortus bij te weinig ruimte aan de voerbak aan het einde van de dracht optreden door inwendig trauma door dieren die elkaar weg stoten.
Onvoldoende beschikbaarheid van water kan er voor zorgen dat de dieren minder opnemen waardoor slepende melkziekte ontstaat met als gevolg verwerpen.
Eén van de infectieuze veroorzakers is de bacterie Chlamydia abortus, die bij vele diersoorten inclusief de mens ziekteverschijnselen kan veroorzaken. Ooien kunnen symptoomloos drager zijn van de bacterie, waardoor het ongemerkt een koppel kan binnendringen bij aankoop van een ooi.


Verschijnselen 

De uitvloeïng, nageboorte en verworpen vrucht zijn een bron van besmetting. Voor onderzoek moet men zowel de vrucht als de nageboorte naar het laboratorium sturen.
Zwangere vrouwen wordt afgeraden te helpen met verlossingen omdat ze zelf ook het risico lopen het kind te verliezen door een chlamydia infectie !!
Veel abortusverwekkers zijn gevaarlijk voor de mens: Chlamydophila, Listeria, Salmonella, Coxiella, Toxoplasmose, Campylobacter, Brucellla, Yersinia en Leptospira.
Bij bedrijven met verwerpers moet eerst de veroorzaker opgespoord worden door middel van bloedonderzoek en onderzoek van vruchten en nageboorte voordat men tot enten overgaat.

 

Behandeling

Vaccineren tegen Chlamydia is mogelijk . Dit moet plaatsvinden vier weken tot vier maanden voor de dekking op probleembedrijven.

Een andere oorzaak is een infectie met Toxoplasma gondii of Coxiella Burnettii. Toxoplasmose is de meest gestelde diagnose voor verwerpen in de afgelopen twee jaar volgens GD gegevens. Daarna volgen Chlamydia en Campylobacter (fetus en jejuni). Meer incidenteel werden Listeria en Yersinia soorten gevonden.
Naast de voorgaande infecties kunnen ook salmonella, brucella en bacilussoorten tot verwerpen leiden.

 

  1. Contact
  2. Openingstijden
  3. Medicijnen
Dierenkliniek De Rijp
Schoener 2
1483 TP De Rijp

T: 0299-671366
E: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
U kunt van maandag tot en met vrijdag een afspraak voor uw huisdier(en) maken.

Ook kunt u tijdens de inloopspreekuren op maandag, woensdag en vrijdag van 14.00 uur tot 14.30 uur en van 18.30 uur tot 19.00 uur terecht.

Voor het afhalen van medicijnen, voer en dergelijke is de kliniek op maandag tot en met vrijdag geopend van 9.00 uur tot 17.00 uur.

U kunt medicijnen bestellen door een mailtje te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Vermeld daarbij: 

 

  • de naam/het merk van het medicijn
  • gewenste hoeveelheid
  • de datum wanneer u de medicijnen komt ophalen
  • uw naam, adres en telefoonnummer

 

Na goedkeuring door de dierenarts ontvangt U van ons een mailtje of telefoontje zodra de bestelling voor u klaar ligt.

LICG

 

 

Doc & Booff

Doc & Booff
Volg ons op Facebook!