In de dierenartsenpraktijk worden tandheelkundige behandelingen bij gezelschapsdieren steeds belangrijker. Honden en katten worden op het spreekuur aangeboden met klachten als stinken uit de bek, pijn en/of zwellingen. Oorzaken hiervan kunnen onder andere zijn:

• Tandvleesontsteking, veroorzaakt door tandplaquebacteriën;
• Onvoldoende mondhygiëne, door achterblijvende voedselresten;
• Afwijkingen van het mondslijmvlies, de tong, de lipplooien;
• Doorbraakproblemen bij het wisselen;
• Andere oorzaken zoals een kaakfractuur, maagdarmaandoeningen.

Tandsteen wordt hier bewust niet genoemd, omdat het niet de oorzaak is van bovengenoemde klachten. Door een onvoldoende zelfreinigende werking in de mondholte ontstaat een teveel aan tandplaque. Tandplaque is een wittige, vrij gemakkelijk afschraapbare bacterielaag die voorkomt op tanden en kiezen die niet regelmatig worden gereinigd. Wanneer tandplaque langer blijft zitten ontstaat er tandsteen, doordat er langzaam calciumfosfaten worden gevormd. Tandsteen is dus verkalkte tandplaque.

Tandplaque kan op twee manieren schade toebrengen aan het gebit.
Door ophoping van de tandplaque raakt het tandvlees ontstoken, wat uiteindelijk kan leiden tot verlies van tanden en kiezen. Daarnaast kunnen gaatjes in de gebitselementen ontstaan (cariës, dit komt bij honden weinig en bij katten zelden voor).

Wanneer een hond of kat met klachten wordt aangeboden op het spreekuur dan worden eerst de mondholte en het gebit door de dierenarts onderzocht. Er wordt onder andere gekeken naar het mondslijmvlies, de tong, het gehemelte en het tandvlees.
Daarna wordt in overleg met de klant een behandeling ingesteld.
Deze behandeling kan uit enkel een goede instructie en begeleiding van de mondhygiëne, tot aan een professionele gebitsreiniging bestaan. Afhankelijk van de behandeling kan de nazorg het geven van een antibioticakuur zijn, om de ontsteking te bestrijden. Om dan het gebit in goede conditie te houden volgt een periodieke controle (meestal gelijk met de entingen).